|
< Download ฉบับ PDF
>
1. หน่วยงาน Think Tank ในปัจจุบัน
จากข้อมูลที่รวบรวมได้ล่าสุดหน่วยงาน
Think Tank ทั่วโลกนั้นมีอยู่ 5,465 แห่ง เป็นหน่วยงาน Think Tank ของเอเชีย 653
แห่ง และเป็นของสหรัฐอเมริกา 1,872 แห่ง ที่เหลือเป็น Think Tank
ของประเทศตะวันตกเสียส่วนใหญ่
ซึ่งตัวเลขเหล่านี้ได้สะท้อนให้เห็นถึงความขาดแคลนหน่วยงาน Think Tank
ทั้งในกลุ่มประเทศในทวีปเอเชีย และโดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศไทยที่มีหน่วยงาน Think
Tank อยู่แต่ไม่ได้ปรากฏนามที่รู้จักในระดับนานาชาติเท่าใดนัก
เพราะยังเสนอผลงานที่อยู่ในวงจำกัดไม่เป็นที่แพร่หลาย
ในขณะที่หลายประเทศให้ความสำคัญกับหน่วยงาน Think Tank และบุคลากรในหน่วยงาน Think
Tank ที่มีความสามารถมักจะถูกทาบทามตัว
ให้ไปเป็นที่ปรึกษาหรือจัดทำนโยบายให้กับรัฐบาลเพื่อใช้ในการบริหารประเทศ
2. บทบาทและสถานะของหน่วยงาน Think Tank
สำหรับหน่วยงาน Think Tank
นั้นเป็นหน่วยงานที่มีความสำคัญและจำเป็นต่อการกำหนดทิศทางของประเทศแต่ละประเทศ
เพราะ หน่วยงาน Think Tank เป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการ ศึกษา วิเคราะห์ วิพากษ์
สังเคราะห์ และเปรียบนโยบายสาธารณะ ต่างๆ ที่ได้ถูกหนดจากผู้ที่มีอำนาจหน้าที่
แล้วนำเสนอออกมาในรูปแบบของเอกสารแสดงความคิดเห็น (Commentaries)
เอกสารศึกษาเฉพาะกรณี (Case Study) และเอกสารวิเคราะห์เชิงนโยบาย (Policy Brife)
ในเอกสารที่ถูกจัดทำโดยหน่วยงาน Think
Tank
เหล่านี้จะเปรียบเสมือนกับการช่วยเหลือในการปรับแต่งนโยบายสาธารณะให้มีความเหมาะสมสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง
นอกจากนี้ยังช่วยให้ทราบถึงประเด็นปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นตามมาภายหลังจากที่มีการกำหนดนโยบายกำหนดนโยบายสาธารณะออกมา
หรืออาจจะมีการศึกษาในรูปแบบของการเปรียบเทียบเชิงนโยบายเพื่อให้ ข้อดี ข้อเสีย
และความแตกต่างของนโยบาย เพื่อนำไปสู่การกำหนดนโยบายสาธารณะที่เหมาะสม ต่อไปในอนาคต
3. หน่วยงาน Think Tank ในประเทศไทย
สำหรับประเทศไทยนั้น
หน่วยงานที่ถูกจัดให้เป็นหน่วยงาน Think Tank นั้นมีจำนวนอยู่พอสมควร มีทั้งเป็น
หน่วยงานที่ขึ้นตรงกับรัฐ หน่วยงานที่ขึ้นตรงกับสถาบันการศึกษา
หน่วยที่ขึ้นตรงกับภาคเอกชน และ หน่วยงานอิสระ โดยแต่ละ Think Tank
จะมีรูปแบบในการดำเนินการที่แตกต่างกันไป
บางครั้งดำเนินการในลักษณะของงานวิจัยเชิงวิชาการ
มากกว่าที่จะเป็นการวิจัยเชิงนโยบายหรือการวิเคราะห์เชิงนโยบาย หน่วยงาน Think Tank
ที่ได้รับยอมรับว่าเป็นหน่วยงาน Think Tank ที่มีชื่อเสียงในประเทศไทย ได้แก่
สถานบันศึกษาความมั่นคงและนานาชาติ (The Institute of Security and International
Studies : ISIS) และสถาบันเอเชียศึกษา ซึ่งทั้ง 2 หน่วยงานของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ในส่วนของหน่วยงานด้านความมั่นคง Think
Tank ที่ปรากฏให้เห็นจะประกอบไปด้วย หน่วยงานตามกระทรวงดังนี้
3.1
กระทรวงกลาโหม ศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ
เป็นหน่วยงานขึ้นตรงกองบัญชาการกองทัพไทย และ คลังสมองวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
ที่มีสภาพเป็นนิติบุคคลไม่ใช่หน่วยงานของรัฐแต่มีที่ตั้งอยู่ในวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร
สถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการกองทัพไทย
3.2
กระทรวงมหาดไทยมี สถาบันดำรงราชานุภาพ เป็นหน่วยงานขึ้นตรงสำนักงานปลัดกระทรวง
3.3
กระทรวงการต่างประเทศมี สถาบันการต่างประเทศสราญรมย์ เป็นหน่วยงานขึ้นตรงกระทรวง
3.4
กระทรวงการคลังมี สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เป็นหน่วยงานขึ้นตรงกระทรวง
3.5
กระทรวงคมนาคม มีสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร เป็นหน่วยงานขึ้นตรงกระทรวง
4. ข้อเสนอแนะ
การกำหนดนโยบายสาธารณะเป็นสิ่งที่มีความสำคัญ และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง
นโยบายสาธารณะที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงแห่งชาติ
เพราะนโยบายดังกล่าวจะส่งผลกระทบโดยตรงกับผลประโยชน์ของชาติ หน่วยงาน Think Tank
ที่เกี่ยวข้องกับกิจการด้านความมั่นคงควรมีลักษณะดังต่อไปนี้
4.1
กระทรวงที่เป็นหน่วยงานด้านความมั่นคง ควรมีหน่วยงาน Think Tank
เป็นหน่วยงานขึ้นตรงในระดับกระทรวง เพื่อทำหน้าที่ในการ ศึกษา วิเคราะห์ วิพากษ์
สังเคราะห์ และเปรียบนโยบายสาธารณะด้านความมั่นคงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สามารถตอบสนองกระบวนการในการกำหนดนโยบายสาธารณะได้อย่างรวดเร็ว
รองรับกับพลวัตรการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามกระแสโลกาภิวัตน์ได้อย่างทันท่วงที
4.2
ควรเป็นหน่วยงานที่มีโครงสร้างในการบริหารจัดการที่มีลักษณะพิเศษ
ไม่มีโครงสร้างการจัด ระเบียบ และข้อบังคับ ที่มีลักษณะเป็นแบบราชการ
ผู้บริหารหน่วยงานควรมีการสรรหา และเพื่อให้มีวิสัยทัศน์
และมีความสามารถในการบริหารจัดการหน่วยงาน Think Tank ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
4.3
มีการจัดตั้งประชาคมเครือข่าย Think Tank ด้านความมั่นคง ซึ่งอาจจะรวมถึงหน่วยงาน
Think Tank ของสถาบันการศึกษา และหน่วยงาน Think Tank ของต่างประเทศ
เพื่อสร้างความแข็งแกร่ง สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร
ร่วมกันเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ และรวมถึงการทำงานร่วมกันอย่างประสานสอดคล้อง
ในการกำหนดนโยบายสาธารณะที่มีประสิทธิภาพสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง
และการรักษาผลประโยชน์ของชาติไว้ได้ในที่สุด
|
